Cytadela – recenzja

W zasadzie tej gry nie trzeba reklamować – mechanika dziś nie zaskoczy nikogo swą świeżością, gdyż od czasu jej wydania pojawiło się multum innych, często nawet lepszych gier, ale trzeba postawić sprawę jasno – mało która dorównuje jej grywalnością. Odnośnie wykonania – to FFG. Choć myli się ten, kto myśli, że kontekst tego zdania jednoznacznie określa najwyższą jakość. Otóż nie. Karty szybko się ścierają i bez koszulek może to mocno zepsuć zabawę [dosłownie – wszystko za sprawą niejawnego charakteru całości], a pudełko jednoznacznie wskazuje na ego wydawnictwa. Jest bowiem przerośnięte jak na karciankę, którą zamiast wsadzić do tylnej kieszeni spodni, z trudnością mieszczę ją w plecaku. W każdym bądź razie takie rozwiązanie umożliwiło wprowadzanie przegródek, co przy takiej ilości poszczególnych elementów, ratuje nieco całą sytuację. Sama gra polega na zbudowaniu najbardziej okazałego miasta w bliżej nieokreślonej krainie. W tym celu przysłużą się nam jego mieszkańcy – począwszy od szlachtę, po warstwę niższą, określaną potocznym mianem podziemia. Każda z postaci posiada własną inicjatywę, tożsamość oraz specjalne zdolności. Aby lepiej zrozumieć całość, przedstawię przykładowy przebieg gry dla czwórki graczy: Osoba kontrolująca koronę otrzymuje talię postaci złożoną z liczb od 1 do 8 [istnieje także możliwość dodania 9]. Losuje jedną i odkłada ją niejawnie. Następnie dobiera z pozostałych coś dla siebie i przekazuje talię graczowi po lewej. Kiedy już wszyscy będą kontrolować jakąkolwiek postać, pierwszy gracz głośno wywołuje kolejno każdą osobę, począwszy od tej z numerem 1. Posiadacz musi się ujawnić, po czym realizuje ruch w trakcie którego :

  1. Używa zdolności postaci [o tym za chwilę]
  2. Dobiera dwie monety LUB jedną z dwóch kart dzielnic
  3. Buduje nową dzielnicę.

Aby cokolwiek zbudować potrzebne są pieniądze. Bo jak powszechnie wiadomo, za darmo można dostać tylko w zęby. Zaś z racji tego, iż pieniądze to nie wszystko, niezbędne jest także duże zaplecze w postaci budynków. W zasadzie stale trzeba podejmować trudne decyzje – wziąć to i zbudować to, czy oszczędzać dalej, licząc, że nikt mnie nie okradnie? I tutaj do akcji wchodzą postacie, której to numeracja przedstawia się następująco : 1) Zabójca – jako, iż zaczyna pierwszy, nie wie na pewno w kogo wcielili się pozostali, toteż drogą dedukcji ogłasza ofiarę [np. kupiec!], która następnie traci ruch. Budzi powszechny lęk i zmusza do zachowania pokerowej twarzy, bądź zmylenia oprawcy. 2) Złodziej – nie może okraść zabójcy, ale na tej samej zasadzie co on, ogłasza postać, która na początku swej tury zmuszona będzie oddać mu całe posiadane złoto. Dla lepszego balansu, nie można okraść zamordowanej postaci. 3) Mag – dzierży zdolność do wymiany kart dzielnic z ręki, bądź zabrania ich pozostałym, gdy nie posiada własnych. 4) Król – przejmuje koronę [od następnej tury stanie się pierwszym graczem] oraz otrzymuje monetę za każdą dzielnicę szlachecką [w kolorze żółtym] 5) Biskup – otrzymuje monetę za każdą dzielnicę sakralną [w kolorze niebieskim] oraz chroni przed atakiem generała. 6) Kupiec – na początku tury otrzymuje jedną sztukę złota oraz od kazdej dzielnicy handlowej [koloru zielonego] 7) Architekt – na początku tury dobiera dwie karty dzielnic, oraz pozwala na budowę trzech dzielnic zamiast jednej. Generał – może zniszczyć dowolnie wybrany budynek płacąc o jeden mniej niż wynosi jego wartość. Ich wybór jest dla przebiegu rozgrywki kluczowy, gdyż nie ma Cytadeli bez wzajemnej interakcji. Należy wydedukować co planuje oponent, a tym samym w jaką postać się wcielić i uprzedzić go, bądź pozbawić żywota za sprawą zabójcy. Albo wprowadzić element blefu, bo kiedy widzimy, że w pośród kart do dobrania brak zabójcy, domyślamy się, że prawdopodobnie zaatakuje w tej turze – wtedy lepiej „skryć” się gdzieś. Jeśli np. do zakończenia gry brak nam ostatniej, ósmej dzielnicy, weźmy biskupa, który ochroni nas przed sabotażem generała, co pozwoli dokonać tego w spokoju. Inna sprawa, że ktoś może się tego domyślić i wykorzystać przeciwko nam. Brak nam pieniędzy? Zastawmy pułapkę w talii – jako pierwszy gracz zostawmy popularnego „architekta”, na którego sąsiad na pewno się połasi, a następnie okradnijmy go, uniemożliwiając zbudowanie czegokolwiek i dając sobie jeszcze jedną turę. Takich zależności jest mnóstwo, a prawdziwa gra przychodzi po co najmniej dwóch rozgrywkach. Szczęśliwie polska edycja wydana została wraz z dodatkiem, toteż istnieje możliwość zastąpienia pewnych postaci innymi. Jednak mimo ich świetnego zbalansowania, potrafią zepsuć pokerowy charakter gry. Warto zachować zatem umiar z ich dodawaniem, a z początkującymi nie wychodzić poza klasyczne postacie. Hipotetycznie przeznaczona jest od 2 do 9 graczy, aczkolwiek skalowalność nie jest jej najmocniejszą stroną. Od pięciu graczy downtime związany z doborem persony potrafi dać w kość, a przy siódemce graczy, czego więcej nie chcę powtarzać, znudzeni skończyliśmy grę w połowie. Idealnie sprawdza się natomiast w gronie 3-4 osób i tego progu zalecam nie przekraczać. Czas gry waha się w okolicach 1 godziny, w dużej spowodowane licznymi rozmowami, które kształtują chwilowe sojusze, bądź odwracające uwagę od naszej postaci. Z pewnością rozgrywka nie jest sucha i gracze szybko odnajdują się w jej klimacie. Podsumowując : słabo skalowalna, stosunkowo droga jak na karciankę, aczkolwiek gwarantująca masę wrażeń dla ww. liczby osób, mogąca stanowić znakomite spoiwo łączące nowe osoby z planszówkami. Jednakże zrozumienie wszystkich niuansów, które choć nie są trudne, może jednak trochę potrwać. W każdym razie polecam. Zdecydowanie.

Ocena: (4,5 / 5)

Podstawowe informacje (na podst. BGG)

NazwaCitadels
AutorBruno Faidutti
GrafikCyrille Daujean, Julien Delval, Jesper Ejsing, Bruno Faidutti, Didier Graffet, Bjarne Hansen, Darrell Hardy, Florence Magnin, Jean-Louis Mourier, Scott Nicely, Christian T. Petersen, Brian Schomburg, Richard Spicer
WydawcaHans im Glück, (Unknown), 999 Games, Arclight, Asmodee, Bergsala Enigma, Brain Games, cutia.ro, Delta Vision Publishing, E L & M Productions, Edge Entertainment, Fantasiapelit, Fantasy Flight Games, Fantasy Shop, Galakta, Galápagos Jogos, Giochi Uniti, Hobby World, KADABRA, Kaissa Chess & Games, Korea Boardgames co., Ltd., Laser plus, Midgaard Games, Millenium, MINDOK, MultiSim, Nexus, Schmidt Spiele, Silver Stars Publishing, Smart Ltd, Swan Panasia Co., Ltd.
Rok wydania2000
Liczba graczy2 - 8
Sugerowana liczba graczy Najlepiej w: 8
Liczba rekomendowana: 3, 4, 5, 6, 7
(923 głosy/głosów)
Czas gry60
Sugerowany wiek min.10 i więcej
Sugerowany wiek min. (wg użytk. BGG)10 i więcej
(151 głosy/ów)
Zależność językowaModerate in-game text - needs crib sheet or paste ups
(206 głosy/ów)
KategoriaBluffing, Card Game, City Building, Fantasy, Medieval
MechanikaCard Drafting, Set Collection, Variable Phase Order, Variable Player Powers
RozszerzeniaCitadels: The Dark City
RodzinaFantasy Flight Silver Line Games, Tableau Building

Informacje pochodzą z serwisu boardgamegeek.com. Więcej informacji o grze.